امروز در ادامه سفرمان از خرم آباد به استان های مرکزی و همدان سفر کردیم. خوشبختانه بر اساس برنامه داریم پیش می رویم و این تمرین مهمی است که من و رافونه داریم انجام می دهیم.
استان مرکزی
ساعت نه صبح بعد از خوردن صبحانه از هتل شقایق شهر خرم آباد خارج شدیم. جالب است. این هتل در میدان شقایق یا همان امام حسین شهر است و پارکینگ ندارد. دیشب پرسیدم که می شود ماشین را جلوی هتل پارک کنم. آقای یونیفورم پوشی که خود را نگهبان معرفی کرد گفت «بله ، من تا صبح نگهبان ماشین های مسافران هتل هستم!» از من هم برای این کار هزار تومان مطالبه کرد . صبح در کمال تعجب دیدم یک قبض جریمه ایستادن مطلقا ممنوع بر روی شیشه ماشین خودنمایی می کند ! با عصبانیت برگه را برداشتم. هر چه نگاه کردم از تابلو توقف مطلقا ممنوع خبری نبود. به هتل رفتم و از آن نگهبان سراغ گرفتم و قضیه جریمه را گفتم ، گفتند او تا شش صبح می ماند و مسولیتی بعد از آن ندارد! خلاصه این جریمه هم به سایر جریمه هایم اضافه شد !
در مسیر مان باید از بروجرد می گذشتیم. مسیر سربالایی و یکی دو تا گردنه بود که کمی راه مان را سخت می کرد. البته وضعیت کلی راه خوب بود . به رافونه می گفتم باید ما سه ، چهار سال دیگر مسافرت مان را آغاز می کردیم. چون اکثر شهرها در حال تقویت جاده های بین شهری شان هستند . نمی دانم این همه سال بعد از جنگ مدیران این کشور جه کاری می کردند. در مسیر رافونه خواب بود. من هم نشستم حسابی به جای موسیقی ، رادیو مجلس را گوش کردم . این آقای باهنر امروز رییس مجلس بود . بیچاره برخی از نماینده ها در این ماهای آخر چه سر و دستی می شکنند که از طریق تریبون مجلس اسم شان را مطرح کنند. دوستی می گفت نمایندگان مجلس فقط شش ماه اول کار و شش ماه آخر دوره نمایندگی شان به کارشان می پردازند. البته که مجلس منتخب شده شورای نگهبان از این بهتر هم نخواهد شد. نمی دانم چه پیش خواهد آمد و آیا انتخابات آینده راهی برای حضور همه خواهد داشت یا نه باز هم به سان چهار مجلس اخیر ریزش ها ادامه خواهد داشت. چندی پیش که سحنرانی آقای خامنه ای را در یکی از استانها گوش می کردم خیلی قاطع از مجلس ارزشی صحبت کرد و بعید می دانم که شورای نگهبان با تفسیر این حرف ها اجازه ورود همه داوطلبان را بدهد ! روزبه میر ابراهیمی عزیز در جدالی قلمی با ابراهیم نبوی این موضوع را مورد ارزیابی قرار داده است که بد نیست نگاهی کنید .
بگذریم. ساعت ده و نیم به بروجرد رسیدیم. جای خاصی جز دو ، سه تا امامزاده نداشت که عبور کردیم و حدود ساعت 11 و ربع به اراک رسیدیم. قبلش به چشمه چپقلی در 10 کیلومتری اراک رفتیم و کمی آب برداشتیم. در شهر اراک وقت زیادی نگذاشتیم . به باغ و موزه چهارفصل سری زدیم و بعد بازار اراک را دیدم.
ظهر به سمت تفرش رفتیم. در مسیر مان باید به فراهان یا همان «فر مهین» می رفتیم. چهل کیلومتر که رفتیم رسیدیم. بعد باید به سمت شهرآب می رفتیم که در آنجا یک دو راهی بود و یکی به آشتیان می رفت و دیگری به تفرش. در مسیر یک دریاچه جالب دیدیم. یک سد خاکی هم بود که دریاچه جالبی داشت.
سایت تفرش را حتما ببینید
خوشحالم که به تفرش آمدیم. مخصوصا مسیر جالب این شهر. فکرش را بکنید از پنج کیلومتری ، جادی با گردنه و پیچ های سریع ما را به دره ای هدایت کرد که شهر تفرش واقع شده است.
می گویم این استان مرکزی هم استان جالبی است. حتما می دانید که آقای خمینی به شهر خمین که در این استان واقع شده است تعلق داشت. امروز در تفرش تابلویی توجه من را جلب کرد و آن اینکه « ورود تان را به شهر جده مقام معظم رهبری نبریک می گوییم». به این ترتیب دو امام جمهوری اسلامی به نوعی از استان مرکزی آمده اند.
در تفرش به مزار دکتر حسابی سر زدیم.قبری ساده در یک اتاق کوچک. مثل این قبر را قبلا در رشت دیده بودم ؛ جایی که دکتر پورداوود دفن است.
در قبر پروفسور حسابی تابوتی قرار دارد که پیکر ایشان را با آن به تفرش آوردند. موزه ای از دکتر حسابی و اختراعاتش در تهران است که دیدنی است.
درباره پروفسور حسابی اینجا بخوانید
در تفرش نهاری خوردیم و حدود ساعت دو به سمت همدان حرکت کردیم. قاعدتا باید می آمدیم اراک و ازآنجا به ملایر و سپس همدان می رفتیم اما ما با نگاهی به نقشه تصمیم گرفتیم از مسیری فرعی از فراهان به سوی همدان برویم. باید در مسیر مان به شهر کمیجان می رفتیم و از آنجا تا همدان هشتاد کیلومتر راه داشت. برای رسیدن به این شهر جاده ای معمولی بود و ما از ده نو و دیز آباد ذشتیم.
ساعت پنج همدان بودیم.
درباره استان مرکزی
استان مرکزی از شمال به استانهای تهران و قزوین، از غرب به استان همدان، از جنوب به استانهای لرستان و اصفهان و از شرق به استانهای تهران، قم و اصفهان محدود شده است. این استان با مساحتی حدود 29000 کیلومتر مربع دارای ۸ شهرستان، ۱۵ بخش، ۱۹ شهر، ۶۰ دهستان و ۱۳۹۴ آبادی دارای سکنه است. مرکز این استان شهر اراک و شهرهای مهم این استان عبارتاند از: خمین، ساوه، محلات، دلیجان، تفرش، شازند، آشتیان و ازنا.
استان مرکزی به عنوان چهار راهی است که استان های غربی-شرقی و شمالی-جنوبی را به یکدیگر متصل می کند. این استان علاوه بر موقعیت خاص جغرافیایی به سبب وجود کارخانه های صنعتی از قبیل نیروگاه، کارخانه های پتروشیمی، ماشین سازی، کمباین سازی، آلومینیوم سازی و انبوهی از شرکت ها و کارخانه های صنعتی و تولیدی؛ یکی از قطب های صنعتی کشور می باشد. منبع
در هگمتانه جدید
اما همدان یا همان پایتخت باستانی ایران با عنوان هگمتانه. در همدان ابتدا به سراغ باباطاهر رفتیم. باباطاهر عریان (- حدود 410 ق) از شاعران عارف سدۀ پنجم هجری است. از زندگانی او اطلاع زیادی در دست نیست.فقط در بعضی کتب صوفیه ذکری از مقام معنوی و درویشی و صفت تقوای او آمده است. ظاهراً او معاصر با طغرل سلجوقی بوده و تذکره نویسان دربازه ملاقات این شاه با باباطاهر داستان هایی را ساخته و پرداخته اند. عمدۀ شهرت بابا طاهر در ایران به واسطﮥ دو بیتی های اوست که به لهجـﮥ لری سروده شده و در اکثر آنها شاعر از پریشانی و تنهایی یاد کرده و از هجران شکایت می کند. از او اثری به عربی به نام کلمات قصار باباطاهر نیز در دست است.مقبره او خلوت بود.
کمتر از یکسال از سفر من به همدان می گذرد..زندان که بودم ، در مسابقات تفسیر قرآن اول شده بودم و برای مسابقات کشوری ما را آوردند به این شهر. شرحش جالب است. من در کتابخانه زندان کتاب درست حسابی زیادی نیافتم. از جمله کتاب هایی که توجهم را جلب کرده بود و الان در بازار کمیاب است تفسیر قران به روایت آیت ا... طالقانی بود. مسولان فرهنگی زندان یک روز گیر دادند که ما مسابقه تفسیر قرآن داریم و شما هم شرکت کن. با اینکه من اصلا مطالعه ای از کتابی که از روی آن آزمون برگزار می شد ، با اختلاف هشت نمره ای ، بالاترین نمره زندان را کسب کردم . فکر کنم یک پارچ و شش لیوان هم هدیه به من دادند. همان شد که ما را برای مسابقات با چند مددجوی دیگر آوردند همدان. منتهی من بر عکس آن مددجوها چونوثیقه تودیع کرده بودم و گاهی به مرخصی می آمدم در همدان راحت بودم و هرجا می خواستم می رفتم. همان شد که کلی همدان گشتم.
متاسفانه برخورد خوبی از سوی مسوولان مقبره بابا طاهر با ما نشد. من برای دیدن موزه های تحت نظر میراث فرهنگی معمولا از کارت دانشجویی ام استفاده می کنم که موجب تخفیف 50 درصدی پول بلیت می شود. اما در باباطاهر متصدی برخورد زننده ای با ما کرد. البته خب تقصیر ندارد. یک کارمند میراث فرهنگی و گردشگری است چه می داند که برخورد با گردشگر باید چگونه باشد.
من و رافونه بعد از بابا طاهر به سمت داخل شهر و قبر بوعلی سینا رفتیم. حکیم بو علی سینا که دو اثر مشهور شفا و قانون او شهرت جهانی دارد علیرغم اینکه بیشتر عمر خود را در مرو و خراسان فعلی گذراند اما در همدان دفن است. مقبره اش جالب است.
شیخ الرئیس ابوعلی سینا حسین بن عبداله بن حسن بن علی بن سینا ، معروف به ابن سینا یا ابوعلی سینا در سال 370 هجری قمری در دهی به نام خورمیثن در نزدیکی بخارا چشم به جهان گشود. شرکت در جلسات بحث اسماعیلیان از دوران کودکی ، به واسطه پدر که از پیروان آنان بود ، بوعلی را خیلی زود با مباحث و دانشهای مختلف زمان خود آشنا ساخت. استعداد وی در فراگیری علوم پدر را برآن داشت ، تا به توصیه یکی از استادان وی ، بوعلی را « به جز تعلیم و دانش اندوزی به کار دیگری مشغول نکند.» و چنین شد که وی به واسطه نبوغ خود در ابتدای جوانی در علوم مختلف زمان خود از جمله طب مهارت یافت تا آنجا که پادشاه بخارا نوح بن منصور (حکومت از 366 تا 387 هجری قمری) به دلیل بیماری وی را نزد خود خواند و ابن سینا از این راه به کتابخانه عظیم دربار سامانی دست یافت. وی در شرح حالی که خود نگاشته است، در باره منابع آن کتابخانه و تاثیر آنها در پیشرفت علمی خود آورده است: « هر چه از آنها را که بدان نیاز داشتم خواستم و کتابهایی یافتم که نام آنها به بسیاری ازمردم نرسیده بود ومن هم پیش از آن ندیده بودم و پس از آن هم ندیدم . پس این کتابها را خواندم و از آنها سود برداشتم و اندازه هر مردی را در دانش دریافتم و چون به هجده سالگی رسیدم ، از همه این دانشها فارغ آمدم». به این ترتیب وی بجز طب، به علوم مختلف از جمله حکمت ، منطق و ریاضیات که خود شامل علم عدد ، هندسه ،نجوم و موسیقی است، تسلط یافت. ادامه
در حاشیه این مقبره موزه ای است که مراحل ساخت مقبره آقای بوعلی در آن روایت شده است. از سقف مقبره هم چشم انداز جالبی از کوه الوند می توان دید. حادثه جالب اینکه امروز هم بخاطر توقف ممنوع جریمه شدم ! مقبره آقای بوعلی سینا در میدانی است که به تبع اطرافش نمی شود پارک کرد. من در کگوچه ای که هیچ تابلویی نداشت پارک کردم و قتی برگشتم دیدم در کمال تعجب جریمه شده ام. جالب است که افسر مربوطه عنوان تخلف من را ننوشته و من را چهار هزار تومان جریمه کرد !هر چه گشتم افسر مربوطه را پیدا نکردم !
بعدر از بوعلی به تپه هگمتانه رفتیم و از موزه آن بازدید کردیم.
هِگمَتانه نام باستانی شهر همدان بود و معنایش «جای گرد آمدن مردمان».برخی هگمتانه را «دژ مادها» برگردان کرده اند.این شهر از نخستین شهرهای باستانی ایران امروزی است که ما از آن آگاهی داریم و همچنین پایتخت مادها بوده است.این نام را یونانیان اِکباتان میخواندند که یونانی شده هگمتانه است.هرودوت این شهر را ساخته دیااکو میداند و میگوید که هفت دیوار داشته که هر کدام به رنگ یکی از سیارهها بوده اند.
بعد از آن از شیر سنگی دیدن کردیم و بعد به کافی نت آمدیم. قرار است بعد از کافی نت به سیاحتگاه عباس آباد برویم و فردا بح غار علیصدر را ببینیم. اگر شد عصر به کرمانشا برویم. این سفر ما دارد کم کم تمام می شود. با ما باشید .....
درباره استان همدان
استان همدان به وسعت ۱۹۴۹۳ کیلومتر مربع؛ یکی از استانهای غربی کشور و در همسایگی استانهای مرزی کرمانشاه و کردستان است. این استان بر پایه آخرین تقسیمات کشوری شامل ۸ شهرستان است؛ که عبارتند از: اسد آباد، بهار، تویسرکان، رزن، کبودر آهنگ، ملایر، نهاوند و همدان.
استان همدان از لحاظ طبیعت گردی، منطقه ای است کوهستانی که در دامنه های رشته کوه الوند قرار گرفته و سرچشمه رودها و جویبارهای فراوانی است. مراتع بین دره ای آن از روزگاران گذشته سبب جذب بخشی از دامداران و عشایر به این منطقه بوده و با توجه به زمستان های نسبتا سرد و تابستان های معتدل، مراتع چرای بهاره و تابستانه را برای عشایر فراهم می کرده است.
این استان از لحاظ وسعت و تنوع پتانسیلهای گردشگری از مهمترین مناطق کشور بوده و از لحاظ قدمت آثار باستانی نیز کم نظیر می باشد.
دربر داشتن مهمترین آثار باستانی دوره مادها در ایران و کشف نزدیک به ده کتیبه ی هخامنشی در همدان این منطقه را از لحاظ پژوهشهای باستانشناسانه بسیار حائز اهمیت کرده است.
در همدان (هگمتانه) دو کتیبه منحصر به فرد کشف شده است که گفته میشود کهن ترین کتیبه های کشف شده در ایران هستند. این کتیبه های باستانی که یکی مربوط به آریارمنه (590-645 پ.م.)؛ جد پدری داریوش بزرگ بوده و به سه زبان پارسی باستان، عیلامی (ایلامی) و بابلی (اکدی) است و دیگری از آن ارشامه (پدر بزرگ داریوش) است؛ از لحاظ بررسی های تاریخی بسیار حائز اهمیت هستند. کتیبه های دیگر هگمتانه نیز از اهمیتی کمابیش مشابه برخوردارند. لیکن به نظر آنوبانینی کتیبه های گنجنامه را که از نظر سالم ماندن و خوانایی و مفصل بودن از مهمترین کتیبه های برجای مانده ی داریوش و خشایارشاه هخامنشی هستند را باید در این زمینه دارای کمال اهمیت باستانشناسانه دانست.
بررسی کتیبه های آشوری نشان میدهد؛ نام همدان دست کم از سه هزار سال قبل با تلفظی بسیار شبیه به تلفظ امروزیش برای نامیدن پایتخت با شکوه مادها استفاده میشده است؛ و در طول تاریخ هیچگاه اهمیت خود را از دست نداده است.
همدان را زادگاه مانی آورنده دین مانوی در سه قرن پیش از اسلام می دانند؛ که به بابل هجرت کرده و تا قرنها بعد از اسلام نیز دارای پیروانی بود.
مانی در ادبیات و فرهنگ ما به عنوان نقاش بزرگ ایرانی در دوران پیش از اسلام شناخته می شود و ارژنگ مانوی یا نگارخانه مانی نماد زیبایی گشته است.
همدان پرورنده و زادگاه بسیاری از بزرگان فرهنگ و ادب ایرانی بوده که از مهمترین آنان می توان به بدیع الزمان همدانی، شاعر، ادیب و عارف بزرگ قرن چهارم؛ که اولین مقامه (مقامات) توسط او نوشته شده است؛ دیگر به شهید راه عقیده، عارف بزرگ قرن ششم، عین القضات همدانی؛ صاحب کتاب شریف تمهیدات و همچنین فخرالدین ابراهیم همدانی، متخلص به عراقی؛ از بزرگترین شاعران و عرفای قرن هفتم اشاره کرد.
در استان همدان نقاط دیدنی و تاریخی فراوانی وجود دارد که از مهمترین موارد آن آنوبانینی میتواند به آثار و مناطق زیر اشاره کند: آرامگاه بوعلیسینا، آرامگاه بابا طاهر، تپه هگمتانه و آثار باقیمانده از شهر باستانی هگمتانه، موزه هگمتانه، موزه تاریخ طبیعی، موزه بوعلی، مسجد جامع، برج قربان، گنبد علویان، شیرسنگی، گنجنامه، امامزاده شاهزاده حسین، امامزاده یحیی، تپه توشیجان، مسجد شیخالملوک، مسجد سیفالدوله، حمام بلور و امامزاده زبیدهخاتون (در ملایر)، ستون سلوکی، میدان قیصریه، حمام حاج آقاتراب، سراب گیان، مقبره باباپیره و بند لیلی یادگار (در نهاوند)، مقبره حبقوق نبی، کاروانسرای شاه عباس، آبشار افشار، کمربسته سرکان، کاروان سرای فرسنج، آرامگاه میررضیالدین و مدرسه علمیه شیخ علیخان زنگنه (در تویسرکان)، حمام سنگی، قلعه کیکاوس (در کبودر آهنگ)، کتیبه سلطانیه، مسجد شاه طهماسب، آب انبار شاه عباس، تالار دربند و کتیبه یادبود سیدجمال (در اسدآباد) و لالجین، دشت بهار و آرامگاه شیخ محمدبهاری (در بهار) و غار علیصدر (در روستای علیصدر).
استان همدان با وجود این نقاط توریستی و با توجه به آب و هوای بسیار دلپذیرش به خصوص در فصل تابستان که مهمترین فصل مسافرت ایرانیان به شمار می رود می تواند در گردشگری مردم کشور خودمان نیز نقشی بسیار بیشتر و مهمتر ایفا کند. که امید است با تلاش بیشتر مسئولین مبوط تحقق یابد.منبع
منابع:
istta (dot) ir
fa (dot) wikipedia (dot) org
تاریخ ادبیات، دکتر ذبیح ا.. صفا
تاریخ ادبیات ایران، ادوارد براون
تاریخ هرودوت، ترجمه وحید مازندرانی
احوال و آثار عین القضات، رحیم فرمنش
ایران باستان، نادر میر سعیدی
کتیبه های ایران باستان، محمد تقی راشد محصل
دیوان اشعار، قاآنی |
